Stresle Baş Etme Tarzınız Hangisi? 10 Soruluk Test

Stres herkesin hayatında var, ama herkes onunla aynı biçimde baş etmiyor. Kimi insan yoğunluk arttığında listeler yapar, planı sıkılaştırır ve düzen kurarak rahatlar. Kimi konuşarak, anlatarak, birine dert yanarak hafifler. Bir başkası ortamdan uzaklaşır, sessizliğe çekilir ve kendi başına toparlanır. Bu tarzların hiçbiri tek başına doğru ya da yanlış değildir; asıl mesele hangi tarzın sizde baskın olduğunu bilmek ve onun zayıf yanlarına karşı hazırlıklı olmaktır. Aşağıdaki test tam olarak bunun için hazırlandı.

Testi Nasıl Uygulamalısınız?

On sorunun her birinde size en yakın gelen seçeneği işaretleyin. Nasıl davranmak istediğinizi değil, son birkaç ay içinde gerçekten nasıl davrandığınızı düşünün. İdeal cevabı seçmek testin işini bozar, çünkü amaç kendinizi puanlamak değil tanımak. Kâğıda A, B, C, D harflerini yazıp yanına çentik atmanız yeterli. Tüm soruları yanıtladıktan sonra hangi harften kaç tane işaretlediğinize bakacak, en çok çıkan harfe göre baskın tarzınızı okuyacaksınız.

Sorular

1. Beklenmedik bir iş üstünüze yıkıldığında ilk hareketiniz nedir? A) Hemen bir yapılacaklar listesi çıkarırım. B) Birini arayıp durumu anlatırım. C) Biraz yalnız kalıp kafamı toparlarım. D) Kısa bir yürüyüşe çıkar ya da hareket ederim.

2. Yoğun bir günün ardından akşam eve geldiğinizde ne yaparsınız? A) Ertesi günün planını gözden geçiririm. B) Ev halkıyla oturup günü anlatırım. C) Odama çekilip sessizce dinlenirim. D) Yemek yapmak, temizlik gibi bedensel bir işe girişirim.

3. Bir konuda kaygılandığınızda zihniniz nasıl çalışır? A) Olası senaryoları sıraya dizip önlem ararım. B) Konuyu birine anlatmadan rahatlayamam. C) İçimde döndürür, dışarı pek yansıtmam. D) Düşünmeyi bırakıp kendimi başka bir işe veririm.

4. Sizi en çok ne yorar? A) Belirsizlik ve plansızlık. B) Yalnız bırakılmak. C) Kalabalık ve sürekli konuşma. D) Uzun süre hareketsiz oturmak.

5. Bir tartışmanın hemen ardından ne yaparsınız? A) Ne dediğimi ve ne demem gerektiğini tek tek gözden geçiririm. B) Başka birine danışırım. C) Konuşmayı keser, kendi başıma sakinleşirim. D) Dışarı çıkar, biraz hava alırım.

6. Uyumakta zorlandığınız gecelerde çözümünüz nedir? A) Aklımdakileri yazıp kâğıda boşaltırım. B) Mesajlaşır, konuşurum. C) Işıkları kısıp sessizce beklerim. D) Kalkar, ortalıkta dolanır, su içerim.

7. Uzun süren bir stres döneminde bedeninizde ilk ne değişir? A) Sürekli tetikte olma hâli. B) Onay arama ihtiyacı. C) İçe kapanma ve suskunluk. D) Yerinde duramama, huzursuzluk.

8. Size destek olmak isteyen birinden ne beklersiniz? A) Somut öneri. B) Dinlemesi ve yanımda olması. C) Beni rahat bırakması. D) Beni dışarı çıkarması.

9. Bir işi ertelediğinizde sebep genelde nedir? A) Mükemmel yapamayacağımı düşünmem. B) Kimseyle konuşmadan başlayamamam. C) Enerjimin tükenmiş olması. D) Oturup odaklanamamam.

10. Stres geçtikten sonra kendinizi nasıl toparlarsınız? A) Süreci baştan sona değerlendiririm. B) Yakınlarımla vakit geçiririm. C) Uzun bir sessizlik dönemine ihtiyaç duyarım. D) Fiziksel bir aktiviteyle boşalırım.

Ağırlıklı A: Düzen Kurarak Baş Eden Tip

Belirsizlik sizi zorlar, plan ise rahatlatır. Listeler, takvimler ve önceden düşünülmüş senaryolar sizin için gerçek bir rahatlama aracıdır. Bu tarzın güçlü yanı hazırlıklı olmanızdır; zayıf yanı ise kontrol edilemeyen durumlarda daha fazla yorulmanızdır. Her şeyi öngöremeyeceğinizi kabul etmek, plan yapmayı bırakmak anlamına gelmez. Planın yanına küçük bir esneklik payı bırakmak, aynı düzeni daha az yıpranarak sürdürmenizi sağlar.

Ağırlıklı B: Paylaşarak Baş Eden Tip

Sizin için anlatmak, çözmenin yarısıdır. Bir olayı sesli olarak dile getirdiğinizde kafanızdaki karmaşa sıraya giriyor ve hafifliyor. Bu tarz sosyal desteği güçlü kılar, ama tek bir kişiye fazla yüklenme riski taşır. Destek ağınızı genişletmek, farklı konularda farklı kişilerle konuşmak hem sizi hem karşınızdakini rahatlatır. Ayrıca konuşmadan önce kısa bir süre düşünmek, aynı meseleyi tekrar tekrar anlatma döngüsünü kırar.

Ağırlıklı C: İçe Çekilerek Baş Eden Tip

Kalabalık ve konuşma sizi yormuş olabilir; sessizlik ise size alan açar. Kendi başınıza kalarak toparlanmak son derece geçerli bir yöntemdir. Riski, geri çekilmenin uzayıp yalnızlaşmaya dönüşmesidir. Çekilme sürenize kendinizce bir sınır koymak işe yarar: bir akşam sessiz kalmak dinlendirir, bir hafta iletişimi kesmek genelde yükü büyütür. Kısa ve niyetli bir yalnızlık, uzun ve kaçamaklı bir yalnızlıktan çok daha iyileştiricidir.

Ağırlıklı D: Hareketle Baş Eden Tip

Zihniniz oturduğunuz yerde değil, bedeniniz hareket ederken sakinleşiyor. Yürüyüş, ev işi, spor ya da elinizle yaptığınız herhangi bir uğraş sizde biriken gerilimi görünür biçimde düşürüyor. Bu tarzın avantajı hızlı sonuç vermesidir. Dikkat edilmesi gereken nokta ise hareketin, düşünülmesi gereken konuyu erteleme aracına dönüşmesidir. Yürüyüşten döndükten sonra meseleye kısa da olsa dönmek, rahatlamayı kalıcı hâle getirir.

Sonucu Nasıl Kullanmalısınız?

Çoğu insanda tek bir harf ezici üstünlük kurmaz; genellikle iki tarz birlikte çalışır. Örneğin plan yapıp ardından yürüyüşe çıkan ya da yalnız kaldıktan sonra konuşmak isteyen biri olabilirsiniz. Bu karma yapı bir tutarsızlık değil, esnekliktir. Yapılabilecek en faydalı şey, baskın tarzınız işe yaramadığında devreye sokabileceğiniz ikinci bir yöntemi önceden belirlemektir. Böylece yoğunluk arttığında tek bir kapıya yüklenmek zorunda kalmazsınız.

Bu test bir tanı aracı değil, kendinize dışarıdan bakmanın küçük bir yoludur. Uzun süren, günlük hayatı belirgin biçimde aksatan ve uyku, iştah, ilişkiler gibi alanlara yayılan bir gerginlik söz konusuysa yapılacak en doğru şey bir uzmana danışmaktır. Testin amacı, o noktaya gelmeden önce kendi işaretlerinizi tanımanızı kolaylaştırmaktır.